{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2016-05/zad/3 - Тэма 2","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2016-05","number":"3 - Тэма 2","points":30,"ptype":"open","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Задание 3. Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\n\nТэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.\n\nНаталля Арсеннева\n\nУваскрэсні\n\nЁн уваскрос,\nЁн - дзесь між намі,\nЁн там, дзе ў срэбным пыле лоз,\nу сіняй смузе над палямі\nвісіць вясна\nЁн уваскрос.\nУскрос,\nі зноў па Беларусі\nперад сабой ідзе Хрыстос\nЗдыме з душ настылых вусціш,\nбагаслаўляе соладзь кроз,\nсяліб раскіданых прысады,\nмуры нязлічаных вязніц\nі тых,\nшто пагублялі радасць\nпа кроплі кропля й дзень па дні\nІдзе Хрыстос Над Ім дугою\nўстае густы блакіт нябёс,\nа ногі ў ранах незагойных\nкладуць сляды на шэрань рос\nДык прыпадзем\nі вусны спалім\nна тых слядох, што Бог Хрыстос\nгубляе, моўчкі йдучы ўдалеч,\nбо Ён ускрос,\nЁн уваскрос!\nНяхай над родным папялішчам\nусцяж галосіць нема лёс,\nняхай крывавяць нас і нішчаць, -\nускрэсне Край,\nбо й Ён ускрос!\nМацней за смерць,\nза ўсё,\nкаханне\nзямлі, дзе ад дзіцяці ўзрос\nУстань жа, ўстань,\nускрэсні сёння,\nмой Край, як уваскрос Хрыстос!\n\n1953\n\nН. Арсеннева, Уваскрэсні [у:] Ян Карчэўскі, Сучасная беларуская літаратура, Падручнік па літаратурнай і культурнай адукацыі для вучняў 3 класса сярэдніх школ, Warszawa 2003, с. 248.\n\nТэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Temat otwarty - interpretacja wiersza. Ponizej wzorcowa teza interpretacyjna i analiza wiersza Natalli Arsenniewej \"Уваскрэсні\" (1953).**\n\n## Sposob 1 - teza interpretacyjna i analiza\n\n**Kontekst historyczny:**\nNatalla Arsennjewa (1903-1975) - bialoruska poetka na emigracji (po 1944 r. w Niemczech, potem USA). Wiersz powstawał w 1953 r. - w szczytowym okresie stalinizmu, gdy Bialorus byla wciaz pod sowiecka dominacja. Arsennjewa pisala o wierze w wyzwolenie ojczyzny.\n\n**Teza interpretacyjna:**\nWiersz \"Уваскрэсні\" jest poetycka modlitwa o zmartwychwstanie Bialorusi przez pryzmat Zmartwychwstania Chrystusa - autorka laczy motyw religijny z patriotycznym, wyrazajac wiare, ze ojczyzna, jak Chrystus, odrodzi sie po cierpieniu.\n\n**Analiza:**\n\n1. Motyw Zmartwychwstania Chrystusa:\n«Ён уваскрос, Ён - дзесь між намі» - Chrystus zmartwychwstaly jest obecny na bialoruskicj ziemi. Obraz wiosny («вісіць вясна») laczy sie z Wielkanoca - odrodzenie natury = odrodzenie narodu.\n\n2. Chrystus wedrowny po Bialorusi:\n«ускрос, і зноў па Беларусі перад сабой ідзе Хрыстос» - Chrystus kroczy przez Bialorus i blgoslawi ziemie, sidliby, wiezienia («муры нязлічаных вязніц»). Wiez wskazuje na represje sowieckie.\n\n3. Obraz cierpien narodu:\n«тых, што пагублялі радасць па кроплі кропля й дзень па дні» - ludzie tracacy radosc kropla po kropli to metafora powolnego niszczenia narodu przez system totalitarny. Wzmianki o wiezniach i niszczeniu («нішчаць») sa wyraznym odniesieniem do realiow politycznych.\n\n4. Wezwanie narodu:\n«Устань жа, ўстань, ускрэсні сёння, мой Край, як уваскрос Хрыстос!» - apostrofa do Ojczyzny (мой Край), wezwanie do zmartwychwstania identyczne z wezwaniem do Chrystusa. Parallelizm: Chrystus zmartwychwstał = Bialorus zmartwychwstanie.\n\n5. Srodki artystyczne:\n- Anafora: «Ён уваскрос Ён ускрос» - podkreslenie pewnosci zmartwychwstania\n- Apostrof: do Ojczyzny («мой Край»)\n- Epitety: «незагойных» (ran nieuleczalnych) - bol ojczyzny\n- Enjambement: przerywanie wersow podkresla napięcie emocjonalne\n- Rymy kroczone (rymowanie co drugi wers)\n\n## Sposob 2 - wskazowki formalne (kryteria CKE dla interpretacji)\n\nKryteria oceny (maks. 30 pkt):\n- **A (maks. 6 pkt)** - koncepcja interpretacyjna: oryginalna, uzasadniona teza (np. wiersz jako modlitwa patriotyczna; paralelizm Chrystus-Ojczyzna)\n- **B (maks. 12 pkt)** - uzasadnienie tezy: analiza srodkow artystycznych i ich funkcji, kontekst historyczny (emigracja, 1953), odwolanie do konkretnych fragmentow\n- **C (maks. 2 pkt)** - brak bledow rzeczowych: daty, autor, kontekst\n- **D-H** - kompozycja, spojnosc, styl, poprawnosc\n\nWazne: interpretacja to NIE streszczenie - trzeba pokazac CO i JAK poeta przekazuje (srodki + znaczenie).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.2, max 30 pkt):\n> - **A: 6 pkt** - oryginalna, spójna koncepcja interpretacyjna (np. wiersz jako modlitwa o zmartwychwstanie ojczyzny)\n> - **B: 12 pkt** - uzasadnienie przez analiz srodkow artystycznych i kontekstu; odwolanie do konkretnych wersow\n> - **C: 2 pkt** - poprawnosc rzeczowa (autorka, data, kontekst emigracyjny)\n> - **D: 4 pkt** - wstep (teza) + rozwinięcie (analiza) + zakoncznie\n> - **E: 2 pkt** - spojnosc lokalna\n> - **F: 3 pkt** - styl eseistyczny / literaturoznawczy\n> - **G: 4 pkt** - poprawnosc jezykowa\n> - **H: 4 pkt** - poprawnosc zapisu\n> - Min. 250 slow - inaczej tylko A, B, C\n\nCo zapamietac? Kluczowe: (1) teza interpretacyjna juz na poczatku, (2) analiza srodkow artystycznych powinna byc powiazana z sensem wiersza (nie tylko ich wymienienie), (3) kontekst historyczny (emigracja, represje sowieckie) jest tutaj niezbedny do pelnej interpretacji.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Задание 3. Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.</p>\n<p>Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.</p>\n<p>Наталля Арсеннева</p>\n<p>Уваскрэсні</p>\n<p>Ён уваскрос,<br>Ён - дзесь між намі,<br>Ён там, дзе ў срэбным пыле лоз,<br>у сіняй смузе над палямі<br>вісіць вясна<br>Ён уваскрос.<br>Ускрос,<br>і зноў па Беларусі<br>перад сабой ідзе Хрыстос<br>Здыме з душ настылых вусціш,<br>багаслаўляе соладзь кроз,<br>сяліб раскіданых прысады,<br>муры нязлічаных вязніц<br>і тых,<br>што пагублялі радасць<br>па кроплі кропля й дзень па дні<br>Ідзе Хрыстос Над Ім дугою<br>ўстае густы блакіт нябёс,<br>а ногі ў ранах незагойных<br>кладуць сляды на шэрань рос<br>Дык прыпадзем<br>і вусны спалім<br>на тых слядох, што Бог Хрыстос<br>губляе, моўчкі йдучы ўдалеч,<br>бо Ён ускрос,<br>Ён уваскрос!<br>Няхай над родным папялішчам<br>усцяж галосіць нема лёс,<br>няхай крывавяць нас і нішчаць, -<br>ускрэсне Край,<br>бо й Ён ускрос!<br>Мацней за смерць,<br>за ўсё,<br>каханне<br>зямлі, дзе ад дзіцяці ўзрос<br>Устань жа, ўстань,<br>ускрэсні сёння,<br>мой Край, як уваскрос Хрыстос!</p>\n<p>1953</p>\n<p>Н. Арсеннева, Уваскрэсні [у:] Ян Карчэўскі, Сучасная беларуская літаратура, Падручнік па літаратурнай і культурнай адукацыі для вучняў 3 класса сярэдніх школ, Warszawa 2003, с. 248.</p>\n<p>Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Temat otwarty - interpretacja wiersza. Ponizej wzorcowa teza interpretacyjna i analiza wiersza Natalli Arsenniewej &quot;Уваскрэсні&quot; (1953).</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - teza interpretacyjna i analiza</h4>\n<p><strong>Kontekst historyczny:</strong><br>Natalla Arsennjewa (1903-1975) - bialoruska poetka na emigracji (po 1944 r. w Niemczech, potem USA). Wiersz powstawał w 1953 r. - w szczytowym okresie stalinizmu, gdy Bialorus byla wciaz pod sowiecka dominacja. Arsennjewa pisala o wierze w wyzwolenie ojczyzny.</p>\n<p><strong>Teza interpretacyjna:</strong><br>Wiersz &quot;Уваскрэсні&quot; jest poetycka modlitwa o zmartwychwstanie Bialorusi przez pryzmat Zmartwychwstania Chrystusa - autorka laczy motyw religijny z patriotycznym, wyrazajac wiare, ze ojczyzna, jak Chrystus, odrodzi sie po cierpieniu.</p>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ol><li>Motyw Zmartwychwstania Chrystusa:</li></ol>\n<p>«Ён уваскрос, Ён - дзесь між намі» - Chrystus zmartwychwstaly jest obecny na bialoruskicj ziemi. Obraz wiosny («вісіць вясна») laczy sie z Wielkanoca - odrodzenie natury = odrodzenie narodu.</p>\n<ol><li>Chrystus wedrowny po Bialorusi:</li></ol>\n<p>«ускрос, і зноў па Беларусі перад сабой ідзе Хрыстос» - Chrystus kroczy przez Bialorus i blgoslawi ziemie, sidliby, wiezienia («муры нязлічаных вязніц»). Wiez wskazuje na represje sowieckie.</p>\n<ol><li>Obraz cierpien narodu:</li></ol>\n<p>«тых, што пагублялі радасць па кроплі кропля й дзень па дні» - ludzie tracacy radosc kropla po kropli to metafora powolnego niszczenia narodu przez system totalitarny. Wzmianki o wiezniach i niszczeniu («нішчаць») sa wyraznym odniesieniem do realiow politycznych.</p>\n<ol><li>Wezwanie narodu:</li></ol>\n<p>«Устань жа, ўстань, ускрэсні сёння, мой Край, як уваскрос Хрыстос!» - apostrofa do Ojczyzny (мой Край), wezwanie do zmartwychwstania identyczne z wezwaniem do Chrystusa. Parallelizm: Chrystus zmartwychwstał = Bialorus zmartwychwstanie.</p>\n<ol><li>Srodki artystyczne:</li></ol>\n<ul><li>Anafora: «Ён уваскрос Ён ускрос» - podkreslenie pewnosci zmartwychwstania</li><li>Apostrof: do Ojczyzny («мой Край»)</li><li>Epitety: «незагойных» (ran nieuleczalnych) - bol ojczyzny</li><li>Enjambement: przerywanie wersow podkresla napięcie emocjonalne</li><li>Rymy kroczone (rymowanie co drugi wers)</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - wskazowki formalne (kryteria CKE dla interpretacji)</h4>\n<p>Kryteria oceny (maks. 30 pkt):</p>\n<ul><li><strong>A (maks. 6 pkt)</strong> - koncepcja interpretacyjna: oryginalna, uzasadniona teza (np. wiersz jako modlitwa patriotyczna; paralelizm Chrystus-Ojczyzna)</li><li><strong>B (maks. 12 pkt)</strong> - uzasadnienie tezy: analiza srodkow artystycznych i ich funkcji, kontekst historyczny (emigracja, 1953), odwolanie do konkretnych fragmentow</li><li><strong>C (maks. 2 pkt)</strong> - brak bledow rzeczowych: daty, autor, kontekst</li><li><strong>D-H</strong> - kompozycja, spojnosc, styl, poprawnosc</li></ul>\n<p>Wazne: interpretacja to NIE streszczenie - trzeba pokazac CO i JAK poeta przekazuje (srodki + znaczenie).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 3.2, max 30 pkt):<br>- <strong>A: 6 pkt</strong> - oryginalna, spójna koncepcja interpretacyjna (np. wiersz jako modlitwa o zmartwychwstanie ojczyzny)<br>- <strong>B: 12 pkt</strong> - uzasadnienie przez analiz srodkow artystycznych i kontekstu; odwolanie do konkretnych wersow<br>- <strong>C: 2 pkt</strong> - poprawnosc rzeczowa (autorka, data, kontekst emigracyjny)<br>- <strong>D: 4 pkt</strong> - wstep (teza) + rozwinięcie (analiza) + zakoncznie<br>- <strong>E: 2 pkt</strong> - spojnosc lokalna<br>- <strong>F: 3 pkt</strong> - styl eseistyczny / literaturoznawczy<br>- <strong>G: 4 pkt</strong> - poprawnosc jezykowa<br>- <strong>H: 4 pkt</strong> - poprawnosc zapisu<br>- Min. 250 slow - inaczej tylko A, B, C</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Kluczowe: (1) teza interpretacyjna juz na poczatku, (2) analiza srodkow artystycznych powinna byc powiazana z sensem wiersza (nie tylko ich wymienienie), (3) kontekst historyczny (emigracja, represje sowieckie) jest tutaj niezbedny do pelnej interpretacji.</p>"}]}